“Bu öğrenciler neden yazmayı öğrenemiyor?”

Okuduğum bir araştırma makalesinde bu sorunun cevabını buldum ve sizinle paylaşmak istedim. Tüm eğitimcilere duyurulur!

Yazma eğitimine ilişkin yapılan birçok akademik çalışma, Türkiye’deki öğrencilerin ilkokuldan üniversiteye kadar her seviyede yazma becerileri açısından güçlük çektiğini ifade etmektedir. Dahası, eğitim sürecinin son aşaması olan üniversite düzeyinde, Türk Dili I – II dersleri ile ortaöğretimde yazmaya ilişkin başarılamamış konulara tekrardan çalışılması, edinilen yazma becerilerinin üst eğitim kademelerine aktarılamadığını göstermektedir. Dolayısıyla bu durum karşımıza “Bu öğrenciler neden yazmayı öğrenemiyor?” sorusunu çıkarmaktadır. Bu sorunun nedenini, alan yazınında değinilen üç farklı durum çerçevesinde açıklamak mümkün olabilir.

İlk olarak, öğrenciler eğitim kademelerinde yazma eğitimine ilişkin verilen bilgi ve becerileri eğitim hizmetlerinin kalitesinden dolayı öğrenemiyor olabilirler. Burada ön plana çıkan husus, bu konuların birbirini takip eden yıllar içerisinde nasıl öğretildiğidir.

İkinci durumda ise eğitim hizmetlerinde bir sorun olmamasına rağmen öğrenciler, bireysel olarak yazmaya önem vermedikleri için öğrenemiyor ya da öğrenseler bile kişisel birtakım faktörler nedeniyle kısa sürede unutarak bunları yeni durumlara aktaramıyor olabilirler. Bu konuda yazma motivasyonu, tutukluğu, kaygısı, ilgisi, öz yeterlik algısı gibi birçok farklı durum etkili olmaktadır.

Üçüncü durumda ise öğrenciler öğreniyorlar ancak bunu derinleştirmede sorun yaşayıp bir sonraki konuya, yıla ya da eğitim kademesine aktaramıyorlar olabilir. Öğrenmenin gerçekleştiği ancak derinleşmediği için anlamlı öğrenmenin olmadığı bu duruma şöyle bir örnek verilebilir: Birçok derste -buna Türkçe de dâhil- demokratik yaşam ile ilgili temaların altında öğrenciler “Cumhuriyet, halkın kendi kendisini yönetmesidir.” tanımını öğrenirler ve cumhuriyet rejiminin tanımı ne zaman sorulsa bu tanımı zihinlerinden geri çağırıp ifade ederler. Ancak “Halkın kendi kendisini yönetmesi nedir?” diye sorulduğunda ise üniversite öğrencileri dâhil çoğunlukla anlamlı bir açıklama yapamazlar. Bunun temel sebebi öğrenilen bilginin yeterince derinleştirilmeden, önceki öğrenmelerle örgütlenmeden ve anlamlı öğrenme olmaksızın öğrenilmesidir.

Özdemir, O. (2024). Öğrenmenin aktarımı kavramı ve türe yönelik yazma transferi için bir çerçeve çalışması. Millî Eğitim, 54(245), 251-286. DOI: 10.37669/milliegitim.1497182

Kadir BAYŞU

Eğitim Yönetimi Uzmanı