Geçtiğimiz ay PISA ve TIMSS raporları ışığında eğitim sistemimizin uluslararası

arenadaki konumunu detaylıca irdelemiştik. Bugün ise gözümüzü daha yakına,

milyonlarca ailenin mutfağında, salonunda her akşam konuşulan o "büyük meseleye",

Liselere Geçiş Sistemi’ne (LGS) çeviriyoruz. 2022’den 2025’e uzanan veriler, LGS’de

kartların yeniden dağıtıldığını ve yıllardır doğru bildiğimiz bazı "kabullerin" değiştiğini

haykırıyor.

Matematik: Bir Kader Değişimi

Yıllardır "LGS Öğrencisi matematik yapamıyor" cümlesini bir tekerleme gibi tekrarladık.

Ancak son dört yılın verileri, bu öğrenilmiş çaresizliğin yıkılmaya başladığını gösteriyor.

Rakamlar yalan söylemez: 2022 yılında 20 soruda 4,74 olan doğru cevap ortalaması,

2023’te 5,95’e, 2024’te 6,54’e ve nihayet 2025 yılında 7,12 seviyesine tırmandı.

Bu, basit bir istatistik artışı değil, bir "dip dalgası"dır. Bu yükseliş; okulun çabası kadar,

çocuğunun eğitimi için dişinden tırnağından artıran, özel dersle, kaynak kitapla, manevi

destekle seferber olan "Türk ailesinin" zaferidir. Matematik ortalamasının 4 bandından

7 bandına çıkması büyük bir başarıdır; ancak 20 soruluk bir testte hala gidilecek çok

yolumuz olduğunu da unutmamalıyız.

Fen Bilimleri: Güvenli Limanda Fırtına Var

Matematikteki bu umut verici tırmanışın aksine, Fen Bilimleri cephesinde işler yolunda

gitmiyor. Öğrencilerimizin yıllardır "net deposu" olarak gördüğü bu alanda, sessiz ama

endişe verici bir irtifa kaybı yaşanıyor.

Tablo net: 2022 yılında 9,50 olan ortalama, 2023’te 9,01’e, 2024’te 8,63’e gerilemiş,

2025 yılında ise 8,45 bandına inmiştir.

Fen okuryazarlığı, ezberden çıkıp "bilimsel düşünme" pratiğine dönüştüğü an,

öğrencilerimiz zorlanmaya başladı. Bu düşüş, çocuklarımızın neden-sonuç ilişkisi

kurma ve analiz yeteneklerindeki körelmenin en somut kanıtıdır. Matematiği çözerken

Feni kaybetmek, üzerinde düşünülmesi gereken yeni paradoksumuzdur.

Türkçe ve Sosyal Dersler: Yerimizde Sayamayız

Sayısalın gölgesinde kalsa da ana dilimizdeki durum, akademik başarının kilit taşıdır.

Türkçe testinde 2022’de 9,22 olan ortalamamız, 2025 yılında 9,75 seviyesinde istikrar

kazanmıştır. Ancak kendi dilimizde %50 başarı barajının hemen kıyısında dolaşmak (20 soruda yaklaşık 10 net), okuduğunu anlama konusunda hala katetmemiz gereken

bir mesafe olduğunu gösteriyor.

Diğer branşlara baktığımızda ise tablo parçalı bulutlu: 2025 verilerine göre İnkılap

Tarihi ve Din Kültürü derslerinde 6-6,5 bandında seyrederken; Yabancı Dil (İngilizce)

dersinde 10 soruda 5,5 net ortalaması, "dünya vatandaşı" yetiştirme hedefimiz için

daha çok çalışmamız gerektiğini hatırlatıyor.

LGS’nin Doğası: Şampiyonlar ve Gerçekler

Temmuz 2025'te açıklanan sonuçlarda, tüm soruları doğru yanıtlayan 719 şampiyon

çıkması elbette gurur verici. Ancak LGS, doğası gereği bir "seçme ve sıralama"

sınavıdır. Sınavın ayırt ediciliği, bilenle bilmeyeni ayırmak üzerine kurgulanmıştır.

Bizim odaklanmamız gereken asıl nokta şampiyonlar listesi değil; akademik makasın

açılmasıdır. Matematikte yukarı tırmanan grupla, Fende aşağı düşen grubun kesişim

kümesini doğru okumazsak, çocuklarımıza doğru rehberlik yapamayız.

Sonuç: Yol Haritası Değişmeli

LGS verileri bize şunu söylüyor: Matematikte doğru yoldayız, gaza basmaya devam

etmeliyiz. Ancak Fen Bilimlerinde acil bir "durum değerlendirmesi" yapmalı ve öğretim

stratejilerimizi gözden geçirmeliyiz.

Bu sınav, lise kapısından içeri adım atmak için bir araçtır. Ancak asıl büyük maraton,

liseden sonra başlar.

Peki, lise sıralarına yerleşen bu gençlerimizi bekleyen bir sonraki büyük sınavda, yani

üniversiteye giriş sürecinde durum ne? LGS’deki bu tablo, üniversite sınavına (YKS)

nasıl yansıyor? Bir sonraki yazımda, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) verilerini

masaya yatıracak ve "Lisede neyi yanlış yapıyoruz?" sorusuna, yine verilerin ışığında

cesur cevaplar arayacağız.

Görüşmek üzere.