Nirvana Sosyal

Anasayfa Künye Danışmanlar Arşiv SonEklenenler Sosyal Bilimler Bilimsel Makaleler Sosyoloji Fikir Yazıları Psikoloji-Sosyal Psikoloji Antropoloji Tarih Eğitim Bilimleri Ekonomi Hukuk Siyaset Bilim Coğrafya İlahiyat-Teoloji Psikolojik Danışma ve Rehberlik Felsefe-Mantık Ontoloji Epistemoloji Etik Estetik Dil Felsefesi Din Felsefesi Bilim Felsefesi Eğitim Felsefesi Yaşam Bilimleri Biyoloji Sağlık Bilimleri Fütüroloji Edebiyat Sinema Müzik Kitap Tanıtımı Haberler Duyurular İletişim
Yurttaşlaşamamanın Yereldeki Karşılığı: Hemşeri Dernekleri

Yurttaşlaşamamanın Yereldeki Karşılığı: Hemşeri Dernekleri

Sosyoloji 25 Şubat 2021 18:57 - Okunma sayısı: 315

MURAT AYDIN

Yurttaşlaşamamanın Yereldeki Karşılığı: Hemşeri Dernekleri
Belirli bir toplumsal yapıdaki iktisadî üretim şekli ve siyasal örgütlülük, bulunulan yerleşim alanıyla sınırlı toplumsal iletişim ve sosyal ilişkiler ağının oluşmasında etkili olmuştur. Ancak üretim araçlarının mülkiyeti ve niteliğindeki dönüşüm, doğal olarak geleneksel aidiyetler üzerine inşa edilmiş sosyal ve kültürel aidiyetlerin de insanlarla birlikte mekânsal göçlerine kaynaklık etmektedir. Özellikle sanayi devrimi sonrasının iktisadî üretim tekniği ve üretim araçlarının mülkiyetindeki köklü dönüşüm, kültürel ve toplumsal hareketliliği daha da belirginleştirmiştir. Kentin, mekânsal anlamda belirleyici olarak öne çıkması toplumsal hareketlilikle oluşan heterojenliğin temel unsurlarından biridir. Çünkü modern dönem kimliğinin inşa edildiği veya özdeşleştirildiği kent ve kentin üretim ilişkileri aracılığıyla oluşturduğu toplumsal kimlik, ayrışmayı tanımlayan aidiyetleri yeniden şekillendirmiştir. Bu durum, doğal olarak kişisel veya kitlesel göçlerle heterojenliği artan kentlerin toplumsal dokusunda bir nevi baskı grubu olarak yer almıştır. Tamda böylesi bir durumda, farklı olduğu kadar ayrı bir sosyal aidiyet özelliği taşıyan kent ve kent kimliği karşısında korunmanın/güvenliğin veyahut yabancılığın sığınağı hemşehri dernekleri olmaktadır. Bu dernekler güven işlevinin yanı sıra süregelen aidiyetlerden cinsiyet rollerine, geleneksel algı ve düşünce tarzının idamesini içeren bir dizi unsurun yaşam alanıdır, hatta yeniden üretildiği kuluçka alanlarıdır. Siyasal, iktisadî, sosyal ve kültürel bağlamlardan oluşan onlarca etmenin biri veya birkaçının veyahut tamamının etkisiyle belirginlik kazanan bu güven ortamları kentleri devasa bir geleneksel kültür havzasına dönüştürmektedir. Daha da önemlisi geleneksel cemaat (cemaat deyimi toplumsal/grupsal bütünlüğü ifade etmektedir) ilişkilerinin mikro düzeyden makro düzeye taşınmasına vesile olmaktadır.
Sosyal iletişim tarzı olarak da değerlendirebileceğimiz hemşeri dernekleri, toplumsal sorunlar karşısındaki reaksiyon olarak düşünülebilir. Türkiye’deki kentleşme ve dolayısıyla kent kimliğinin geleneksel özellik taşımasında insan sermayesindeki gelişim veya dönüşümün yetersizliği ve göçün belirleyici etkisi vardır. Bu durum yurttaşlık unsurunun mevcut toplum nazarında bir anlam ifade etmemesiyle birlikte kentsel mekânlarda sosyal sermayenin önceliğini başatlaştırmıştır. Kahvehane(kıraathane) veya belirli yaşam alanlarında yoğunlaşmanın bir başka görüntüsü olan hemşehri dernekleri kent kültürünün, özellikle kent kimliğinin oluşamamasında, sekteye uğramasında veya olanın da aşınmasında güçlü rol model olarak karşımıza çıkmaktadır. Cemaatçiliğin kentsel formasyonu olan bu oluşumlar geleneksel aidiyetleri canlı kılmasıyla kent kimliği üzerindeki belirleyiciliğinin yanı sıra siyaseti şekillendiren unsurlar üzerinde de aynı derece de etkilidir. Bu etki ise farklı sorunsallara farklı nitelikler özelinde görünüm kazandıran hemşehri derneklerinin, iletişim ve aidiyet tarzlarının kimliksel homojenliğinin ve hegemonikleşmenin buluşma yeri olmasından dolayıdır. Keza, asıl işlev yönleri ise köylü yerine köyü veya kentli yerine kenti merkeze alan politikaların sonuçlarında olduğu gibi kentin düşünselliği de taşra hayatının algısıyla anlam kazanmaktadır. Böylesi bir tablonun neticesi ise görüntüdeki formasyonu kent olarak algılanan fakat gerçekliğin devasa birer taşra ve taşra kültürünün hâkimindeki yaşam tarzının kendisidir. Başka bir ifadeyle kent; taşra düşünüşünün, yani, şark kurnazlığı olarak ifadelendirilen insan niteliğinin siyasal ve toplumsal yaşama verdiği yönle anlam kazanmaktadır. Hemşehri dernekleri de kent ve kent kültürünün yönelimi üzerinde etkili olan onlarca unsurdan biri olarak karşımızda bulunmaktadır.

& quot;

Yorumlar (0)

SON EKLENENLER
ÇOK OKUNANLAR
DAHA ÇOK Sosyoloji
Vurguya Rağmen Değiş(tiril(e))meyen Gerçeklik: Kent Kimliğinin Geleneksel Dokusu

Sosyoloji21 Şubat 2021 15:55

Vurguya Rağmen Değiş(tiril(e))meyen Gerçeklik: Kent Kimliğinin Geleneksel Dokusu

Hasan Güneş : Çağdaş Toplum Yaratma Sesli Makale

Sosyoloji12 Şubat 2021 15:31

Hasan Güneş : Çağdaş Toplum Yaratma Sesli Makale

Sosyal Sorunlar Hasan Güneş Sesli Makale

Sosyoloji14 Ocak 2021 19:27

Sosyal Sorunlar Hasan Güneş Sesli Makale

Bindik Bir Alamete…

Sosyoloji22 Mayıs 2020 23:39

Bindik Bir Alamete…

Öznesi Olmak Yaşamın

Sosyoloji14 Mayıs 2020 22:32

Öznesi Olmak Yaşamın

Düş, Gerçek ve Pandemi

Sosyoloji09 Mayıs 2020 20:23

Düş, Gerçek ve Pandemi

Ekin, Sanat ve Sanatçı Üzerine

Sosyoloji09 Mayıs 2020 20:06

Ekin, Sanat ve Sanatçı Üzerine

Koronalı Günlerde Gurbet

Sosyoloji09 Mayıs 2020 19:54

Koronalı Günlerde Gurbet

Prof. Dr. Hikmet Yıldırım CELKAN ile Hayata Dair

Sosyoloji07 Mayıs 2020 22:51

Prof. Dr. Hikmet Yıldırım CELKAN ile Hayata Dair

Coronavirus Salgını Sırasında Depresyondan Nasıl Korunulur?

Sosyoloji07 Mayıs 2020 22:32

Coronavirus Salgını Sırasında Depresyondan Nasıl Korunulur?