Anasayfa Künye Danışman ve Editörler Son Dakika Arşiv FacebookTwitter
Nirvana Sosyal Bilimler Sitesi Güncel Eleştirel Sosyal Bilimler Platformu

İSİM KOYMA

Dr. İlyas KOÇAK

Kategori: Felsefe-Mantık - Tarih: 16 Kasım 2026 21:43 - Okunma sayısı: 47

İSİM KOYMA

İSİM KOYMA
40 yıldan fazla oldu ki baba, 10 yıldır da dedeyim. İsim seçme konusunda bir hayli kafa
yordum, yardım isteyenlere tavsiyelerde bulunmaya çalıştım. Çalışıyorum.
Diyorum ki;
- Seçtiğiniz isim, isim sahibinin olmadığı bir ortamda anıldığında bir insandan
bahsedildiğini oradaki herkes anlasın.
- Bazı isimler hem erkek hem kadın için kullanılıyor ve birçok karışıklığa neden
oluyor. İsim, sahibinin erkek mi kadın mı olduğu konusunda net ve doğru bir bilgi
versin.
- Hangi dinden olduğunun (en azından isim koyanların) kolayca tahmin
edilebilmesi ne yardımcı olsun. Burada din değiştiren insanların ilk işlerden biri
olarak yeni dinlerine uygun isim aldıklarını da hatırlatıyorum.
- Bir de isim sahibinin milliyeti ile ilgili açık ve doğru bir kanaat oluştursun.
Saydığım dört husus bence olmazsa olmazlardır. Asgari olarak bunlar sağlandıktan
sonra;
Anne babanın ideolojik görüşleri, meslekleri, hayattan beklentileri, özlemleri, umutları,
estetik anlayışları, anısını yaşatmak ya da unutmak istedikleri kişiler ve olaylar etkili
olmaya başlayabilir. Aile tarihlerinin unutulmaması, yaşatılmasını arzu edecek aile
büyüklerinin istekleri de yukarıdaki filtreler gözden uzak tutulmadan karşılanabilir.
Böylelikle isim sahibinin aidiyeti en başından belirlenmiş olacak, rol modeli belirsiz
kalmayacak, kimlik sorunları daha az yaşanacak belki de hiç yaşanmayacaktır.
Sırf söylenişindeki ahenk, ya da anlık/dönemsel popülaritelerden etkilenerek seçilecek
isimler bir süre sonra değişen moda yüzünden anlamsız hatta gülünç bulunabilir. Farklı
kültürlerde anlamlı olabilecek isim tercihleri sahibinin kültürel kimliği ve çeşitli
aidiyetleri ile bağdaşmayabilecek, taşınmasını zorlaştırabilecektir.
Son zamanlarda sıklıkla karşılaşılan hecelere yüklenen anlamlarla oluşturulan yeni
isimler ömür boyu sürecek yanlış anlaşılmalar ve yazılmalara sebep olmaktadır. Kişiyi
hatalı söylenen/yazılan, yanlış telaffuz edilen, akılda tutulması zor, anlamı olmayan ya
da bazen utanç verici, ciddiyetten uzak, istenmeyen çağrışımları olan bir isimle
yaşamaya mahkûm etmek büyük haksızlık.
Bazı isimler saygı nedeniyle (dede ismi, devlet büyüğü ismi, ya da sporcu, sanatçı, bilim
insanı ismi) verildiği gibi bazen de tersine bazı isimlerden uzak durulabilir. Bu isim
tercihlerinde de en baştaki filtrelerin dikkatle uygulanması gereği izahtan varestedir.
Sağlık sorunları yaşayan kimi çocukların isminin ağır geldiğine inanılarak değiştirildiğini
duydum. Kutsal kitaptan seçilerek verilen isimlerin başına “kulu” anlamında “Abdul”
kelimesinin getirilmesi de bir saygı ve edep göstergesidir. Bunları isimlere yüklenen
önemi vurgulamak maksadıyla zikrediyorum.
Kültürel soykırım ve asimilasyon gayretlerinin en önemli göstergesi isimlerin
değiştirilmesidir. Eski Bulgaristan başbakanı Todor Jivkov zamanında Türk isimlerinin
Bulgar isimleri ile değiştirilmesi ve bu uygulamanın ölmüş Türklere kadar
yaygınlaştırılarak mezar taşlarındaki isimleri de kapsaması konunun öneminin
kavranılmasını kolaylaştıracaktır.
Seçiminde özen gösterilmemiş isimlerle ilgili herkesin başından geçmiş ya da
yakınlarından dinlediği komik anekdotlar vardır. Gençliğimde “Aşkım” diyerek arkadaşını
çağıran bir kızın bana seslendiğini zannetmiş çok mahcup olmuştum. Yaşlılığımda da
yeni taşınan komşumuzun karısına “Aşkım” diye hitap ettiğini duyunca kadının adı
zannetmiştim. Meğer adı Pervin imiş. Gerçeği anlayana kadar bayağı bir zaman geçmiş
ve yine çok mahcup olmuştum.
Yazının konusu insan isimleri ile sınırlı olduğu için coğrafi yer isimlerine hiç
değinilmemiştir. Yer isimlerinin asimilasyon politikaları gereği olarak ya da sahipliği
vurgulamak için ne denli ciddiye alındığı görülüp, bir ismi koymanın ya da koymamanın
çok derin etkileri olacağı anlaşılmalı ve artık lütfen kabul edilmelidir

Yorumlar (0)
EN SON EKLENENLER
BU AY ÇOK OKUNANLAR
Diğer Felsefe-Mantık Yazıları