KÜRESEL KÖY PERSPEKTİFİNDEN E-BELEDİYECİLİK

Uzman Sosyolog Kadriye ÜZ

Toplumların sürekli değişen ve dönüşen dinamik yapısı göz önünde bulundurulduğunda, dijitalleşmenin toplumsal yaşamda önemli bir dönüşüm sürecini beraberinde getirdiği söylenebilir. Dijitalleşmeyi önceki toplumsal dönüşüm süreçlerinden ayıran temel özelliklerden biri bilginin üretim, dolaşım ve paylaşım hızını artırmasına ek olarak bireylerin ve kurumların etkileşim biçimlerini de yeniden şekillendirmesidir. Nitekim bilgiye erişim, dijitalleşme sürecinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bilginin üretilme, işlenme, yayılma ve kullanılma süreçleri, dijital teknolojilerin sunduğu olanaklar doğrultusunda önemli ölçüde değişime uğramıştır (Castells, 2008). Neticede dijitalleşme, bilgiye erişim biçimlerini ve toplumsal etkileşim süreçlerini yeniden yapılandıran toplumsal dönüşüm olarak değerlendirilmelidir.

Marshall McLuhan’ın Global Köy (2020) Kuramı çerçevesinde, bilginin üretimi, dolaşımı ve paylaşımı, bireyler ve toplumlar arasındaki iletişim ve etkileşim süreçlerinin şekillenmesinde önemli bir unsur olarak değerlendirilebilir.

Global köy diğer bir adıyla küresel köy kavramı, Kanadalı iletişim kuramcısı Marshall McLuhan tarafından 1960’lı yıllarda ortaya konulmuştur. McLuhan’a göre kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması, coğrafi uzaklıkların iletişim üzerindeki sınırlayıcı etkisini azaltarak dünyayı ortak bir iletişim alanına dönüştürecektir. Bu süreçte farklı toplumlar ve kültürler arasındaki etkileşim yoğunlaşmış, bireylerin farklı yaşam biçimlerini, değerlerini ve kültürel pratiklerini tanıma olanakları genişlemiştir.

Küresel Köy yaklaşımı, iletişim teknolojilerinin farklı coğrafyalarda üretilen bilgi ve deneyimlerin daha geniş kitlelere ulaşmasını kolaylaştırması bakımından yerel yönetimlerin dijitalleşme süreçleriyle ilişkilendirilebilir. Bu çerçevede farklı şehirlerde uygulanan dijital hizmet modellerinin görünürlüğünün artması, yerel yönetimlerin alternatif hizmet sunum yöntemleri hakkında bilgi edinmesine olanak sağlayabilir. Bu bağlamda yerel yönetim bünyesindeki uygulamaların, sosyal belediyecilik anlayışının geliştirilmesine ve vatandaş odaklı hizmet sunumunun yaygınlaşmasına katkıda bulunduğu ileri sürülebilir. E-belediyecilik de bu dönüşümün önemli örneklerinden biridir. Berlin, Dubai, Londra, New York, Stockholm ve Sydney gibi farklı şehirlerde dijital teknolojiler aracılığıyla belediye hizmetlerinin sunulması, yerel yönetimlerde dijitalleşmenin küresel ölçekte yaygınlaşan bir uygulama alanı olduğunu göstermektedir (İlhan ve Özden, 2023:708-715). Türkiye’de de e-belediyecilik uygulamalarını benimseyerek hizmet süreçlerini dijital ortama taşıyan ve vatandaşlara elektronik hizmetler sunan yerel yönetimler bulunmaktadır. Bu belediyelerden biri de Niğde Belediyesidir.

Niğde Belediyesi e-belediyecilik hizmetleri incelendiğinde, vatandaşlara sicil bilgilerine erişim ve sorgulama, çevrim içi ödeme, bilgilendirmeleri takip etme, sisteme kayıtlı bilgileri görüntüleme, staj ve burs başvurularını yapma, evrak takibi ve doğrulama gibi hizmetler sunulmaktadır. Ayrıca vatandaşlar belediyeye yönelik proje önerilerini iletebilmekte, su aboneliği işlemlerini gerçekleştirebilmekte, güncel tarifelere ulaşabilmekte ve anketlere katılarak görüşlerini paylaşabilmektedir. Kütüphane işlemlerinin dijital ortamda yürütülmesi ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin güvenlik politikalarının sunulması da sistemin diğer işlevleri arasında yer almaktadır. Bunun yanı sıra platformda güvenli altyapı, 7/24 hizmet, hızlı ve kolay işlem yapabilme ile vatandaş memnuniyeti ön plana çıkarılmaktadır (https://ebelediye.nigde.bel.tr). Bu tür dijital uygulamaların Türkiye'deki yerel yönetimlerde yaygınlaştırılması, vatandaşların kamusal hizmetlere erişimini kolaylaştırma ve hizmet çeşitliliğini artırma potansiyeli taşımaktadır. Üzerinde durulması gereken husus; bu potansiyelin toplumsal refaha yansıyabilmesi için dijital hizmetlerin erişilebilir, güvenli ve farklı toplumsal grupların ihtiyaçlarına uygun biçimde tasarlanması gerektiğidir. Bu nedenle e-belediyecilik uygulamalarının yerel ihtiyaçlar ve toplumsal eşitlik ilkeleri gözetilerek geliştirilmesi önem taşımaktadır.

Kaynakça

Castells, m. (2008). Materials for an Exploratory Theory of the Network Society. BJS, 51(1), 5-24. https://doi.org/10.1111/j.1468-4446.2000.00005.x

İlhan, K., Ve Özden, Y. (2023). Dünyadan Örneklerle Belediye Web Sayfa Kullanımının Dijital Yönetişim Ekseninde Analizi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 14(2), 708-715.

McLuhan, M., ve Powers B. R. (2020). Global Köy. (Çev. B. Ö. Düzgören). İstanbul: Scala Yayıncılık.

Niğde Belediyesi e-Belediyecilik. Erişim Adresi:

https://ebelediye.nigde.bel.tr/anasayfa

Yorumlar (0)