BİLİRKİŞİ VEYA DANIŞMANA BAŞVURUDA SIRALAMA OLUR MU?

Prof. Dr. Yaşar Bilge

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı

Günümüzde tartışılan konulardan biri de bilirkişiye müracaat etmede sıralama ve zamanlama yapma olurunun değerlendirilmesidir. Bu amaçla Adli Tıp Kurumu, Üniversite Adli Tıp Anabilim Dalı, Sağlık Bakanlığı birimi ve Özel Danışmanlık yapan Uzman kişilere müracaat edilerek rapor istenmektedir.

.

Adli tıp Kurumu bilirkişilik yaparken mahkeme yetkililerinin resmi yazısı ile başvurmasını istemektedir. Bu açıdan kendi iç dinamiğinde Şübe Müdürlüğü; İhtisas Kurulu veya Genel Kurul hiyerarşik sıralaması ile raporlardaki çelişkileri düzeltmekteler. Bununla beraber Sağlık Bakanlığının ilgili merci ve Üniversitenin Adli tıp Anabilim Dalı belirttiğim hiyerarşi dışı değerlendirme yapmakta. Bu durumda ilgili mahkeme sorun çözümünde nasıl değerlendirme yapmakta olduğunu belirtmek amacıyla bu yazıyı hazırladım.

.

Ölçme kurallara göre nesnelerin yada olayların sıralanması, önceliklenmesi ve farklı derecelerde etkin uygulama standardının belirlenmesi yapılmaktadır. Örtük değişkenleri çıkarma yöntemi, yol ve şemasının anlaşılmasına çalışılmaktadır. Bu maksatla geçerlilik ve güvenilirlik değerlendirme kriterlerine ihtiyaç bulunduğundan şimdi bunları belirtelim:

.

Güvenilirlik: Varyans analizi için faktörlerin tanımlanma, sıralama, öncelikleme ve etkin kullanımı gerekli olabilir. Genellenebilirlik özelliği puanlama yanısıra özgün ve klalıcı tanımlayıcı niteliktedir.

.

Geçerlilik: Kapsam, yapı ve ölçüt dayanıklığı içeriklidir. Yapı açık biçimde belirlenmiştir. Madde havuzu oluşturularak uygun olan nitelikli elemanların biçimsel sunumu etkin belirlenmiştir. Temel bileşenler gelecek öngörmeye elverişlidir.

.

Buna göre incelemenin gerçek pozitif, yalancı pozitif, gerçek negatif ve yalancı negatif özelliği bulunmaktadır. Bu durumda pozitif olabilirlik ve negatif olabilirlik durumuna göre raporun somut olaya uygunluğu değerlendirilmektedir. Bu konuda çelişki olduğunda mahkeme heyeti somut olaya göre değerlendirme yapmaktadır. Adli tıp sadece tıbbın bir bölümü, her soruyu yanıtlayamaz. Bu nedenlerle çoklu disiplinlerarası rapor alınmasına ihtiyaç da duyulmaktadır. Kimin alanına giriyorsa onlardan görüş alınmalı. Bu konuda ilgili yargı mensuplarında farkındalik oluşturmak gerekir. Bir de hakim bazen sadece bir bilirkişi raporunu da yeterli görebilir. Uzman mütalaası için çapraz sorgu ile de durum değerlendirmesi yapılmaktadır.

.

Sonuç: Uzman görüşü somut olaya uygunsa hakim bilirkişi raporuna göre karar vermektedir. Bu yönde raporun eşdeğer niteliği önemli olduğundan akademik çalışmaların kalitesi önem kazanmaktadır.

.

Mahkemeler Türk Milleti adına karar verir. Bilirkişi raporlarında hangisi gerekçeli ise ve somut olaya uyuyorsa mahkeme onu kabul eder.

Raporların hiyerarşik sıralaması olmayabilir.

Düşüncesine ne yazarsınız merak etmekteyim.

Saygı ve sevgi ile.

Yorumlar (0)