İnsanın en büyük yanılgısı, harcadığı her emeğin hemen bir karşılık doğuracağını sanmasıdır.

Bir tohumu toprağa ektiğimizde, ertesi sabah hemen filiz vermesini bekleriz. Yeni bir dil

öğrenmeye başladığımızda birkaç haftada akıcı konuşmayı, yeni bir alışkanlık edindiğimizde

ise birkaç günde tüm hayatımızın değişmesini umarız. Çoğu zaman kendi içimizde sessiz bir

hesaplaşmaya girişiriz: "Bu kadar yoruldum, bu kadar çaba harcadım; peki hani karşılığı?

Neden hayatımda hiçbir şey değişmiyor?"

Bu soru, insan iradesinin en zayıf düştüğü andır. Birçok parlak fikir, büyük yetenek ve yılların

birikimi tam da bu noktada; yani dışarıdan hiçbir ilerlemenin görünmediği o aldatıcı sessizlik

anında terk edilir. İnsan, sonucunu hemen göremediği emeği "boşa gitmiş" sayar.

Oysa doğa, fizik ve insan zihni bambaşka bir kuralla işler.

Toplumsal meseleleri en yakından gözlemleyen isimlerden Jacob Riis, çaresizlik hissinin

insanın üzerine çöktüğü anlarda ne yaptığını anlatırken çok çarpıcı bir örnek verir:

"Hiçbir şey işe yaramıyormuş gibi göründüğünde, gider bir taş ustasını izlerim. Usta, önündeki

sert kayaya tek bir çatlak bile açamadan belki yüz kez vurur. Ancak yüz birinci vuruşta kaya

birdenbire ortadan ikiye ayrılır. Ben çok iyi bilirim ki kayayı kıran o son vuruş değil; öncesinde

indirilen yüz vuruşun birikimidir."

Bir kayanın ikiye bölünüşü dışarıdan bakıldığında bir saniyelik bir olaydır. O an orada bulunan

biri, başarının yalnızca o son vuruşun gücünden kaynaklandığını sanır. Ne büyük bir yanılgı! O

son vuruş, yalnızca kayanın derinliklerine işleyen ve içeriye hapsedilen yüz sessiz vuruşun dışa

vurumudur.

Fizikte enerjinin korunumu kanunu neyse, insan hayatında harcanan samimi emeğin kanunu da

odur: Çaba asla boşa gitmez; sadece birikir.

Bugün bir sayfa daha okurken, bir sorunu daha sabırla çözerken, kimsenin görmediği bir köşede

alın teri dökerken hiçbir değişiklik görmeyişiniz, hiçbir şeyin değişmediğini göstermez. Siz

sadece enerjiyi biriktiriyorsunuzdur. Süreç işlemekte, birikim katlanmaktadır. Ve o birikimin

asıl sonucu, ancak kritik sınır aşıldıktan sonra, hiç beklenmedik bir anda ortaya çıkar.

Peki, insanı tam kırılma anında mücadeleyi bırakmaya iten bu sabırsızlık nereden gelir?

Bunun temelinde, modern insanın içine düştüğü "hedef takıntısı" yatar.

Çağımız bize sürekli bir hedefe kilitlenmemiz gerektiğini söylüyor: Bir makama gelmek, bir

yarışı kazanmak, bir sınavı geçmek, vitrinin en tepesine çıkmak... Elbette hedefsiz bir hayat

rotasız bir gemi gibidir; fakat hedef koymak sadece nereye gitmek istediğinizi gösterir, oraya

nasıl varacağınızı değil.

Şu gerçeği açıkça görmeliyiz:

Hedefler, ulaşmak istediğiniz sonuçlarla ilgilidir.

Sistemler ise sizi o sonuçlara götürecek günlük, küçük alışkanlıklarla ilgilidir.

Yalnızca hedefe odaklanan bir insan için hayat iki uç arasında gidip gelir: Hedefe ulaşana kadar

sürekli bir yetersizlik hissi, ulaşıldığı an ise birkaç gün süren geçici bir sevinç ve ardından gelen

büyük bir boşluk. Üstelik hedef belirlemenin tek bir amacı vardır: Oyunu o an için kazanmak.

Oysa sistem kurmanın amacı, oyunu oynamaya devam edebilmektir.

Geleceği gerçekten düşünebilen insan, çelişkili görünse de "hedefsiz" kalabilendir. Bu, amaçsız

yaşamak demek değildir; aksine zihni skor tabelasından kurtarıp adımların düzenine

odaklamaktır. Mesele tek bir zirveye bayrak dikmek değildir; mesele, her gün kendini biraz

daha geliştirme alışkanlığını bir yaşam biçimi yapabilmektir.

Gözünü sürekli skor tabelasına diken biri, önündeki taşa doğru dürüst vuramaz. Sonunda

insanın varacağı yeri belirleyen şey kurduğu büyük hayaller değil; her gün ödün vermeden

uyguladığı o küçük sistemine olan bağlılığıdır.

Bir gölün yüzeyini kaplayan nilüferleri düşünün: Her gün bir önceki günün iki katı kadar alan

kaplarlar. Otuz günlük bir sürede, gölün ancak yarısı yirmi dokuzuncu günde dolar. Yirmi sekiz

gün boyunca göle bakan biri, suyun büyük kısmının boş olduğunu görüp hiçbir ilerleme

olmadığını zannedebilir. Oysa gölün tamamen dolması, son yirmi dört saatin sonucudur.

İnsan hayatındaki dönüm noktaları da böyledir. Aylarca, belki yıllarca o görünmeyen hazırlık

döneminde çabalarsınız. Çevrenizdekiler size şüpheyle bakar, hatta bazen kendi içinizden bir

ses fısıldar: "Değiyor mu?"

İşte orası, insanın en büyük sınavıdır. Küçük adımlar, siz o görünmeyen eşiği aşana kadar hiçbir

fark yaratmıyormuş gibi görünür. Oysa geriye dönüp bakıldığında anlaşılır ki; büyük değişimler

bir gecede olmaz, sadece bir gecede fark edilir.

Hayatınızın hangi döneminde olursanız olun; ister yeni bir yolun başında, ister dik bir yokuşun

tam ortasında...

Eğer bugün yaptıklarınız bir sonuç vermiyormuş gibi geliyorsa, durup biraz soluklanın ama

sakın o balyozu elinizden bırakmayın. Kayanın yüzeyindeki o pürüzsüz görüntü sizi aldatmasın.

Derinlerde enerji birikiyor, bağlar gevşiyor ve taş kırılmaya hazırlanıyor.

Sonuca değil, bugünkü adımlarınıza odaklanın. Skor tabelasını unutun, sisteminize sadık kalın.

Unutmayın; o yüz birinci vuruşun gücü, kimsenin alkışlamadığı önceki yüz vuruşun sabrında

saklıdır. Ve o taş, zamanı geldiğinde mutlaka ortadan ikiye ayrılacaktır