Prof.Dr. Binnur Yeşilyaprak

SEVGİ: Bilimin ve Her Şeyin Üstündeki Evrensel Güç

.

Nasıl başlasam?

.

“Düşünüyorum; öyleyse varım” diyen Descartes’in insanın akıllı bir canlı türü olduğuna referans yapan ünlü sözü ile mi?..

.

Yoksa; “Hissediyorum; öyleyse insanım” diyerek yüzyıllar sonra Descartes’in bu sözünü sorgulayan Damasio’nun karşı atağı ile mi?

.

Sağım solum önüm arkam; şiddet, çatışma, savaş!

.

Bu konuda uzman olan-olmayan, kendini uzman sanan-sanmayan herkes öfke içinde bir şeyler söylüyor… Sonunda bir suçlu ya da sorumlu bulunuyor; “neden?” sorusuna “çünkü” ler yakıştırılıyor… Düşünen ve düşündüğü için kendini ‘akıllı’ sananların içi rahat ediyor.

.

Eee… benim niye içim bir türlü huzur bulmuyor o halde? Ben de düşünüyor, sorguluyor, hissediyor ve üzülüyorum.

…

İnsan doğası

Bebeklerle ve küçük çocuklarla yapılan bilimsel deneyler; onlarda “dürüstlük, adalet, eşitlik, sevgi, barış vb.” duyguların doğuştan var olduğunu ve bunları sergilediklerini gösteriyor. Ancak, bu bebekler/çocukların; büyüme sürecinde biz yetişkinlerden gördükleri, öğrendikleri ve yaşadıkları ile giderek ‘biz yetişkinlere benzediği için’ bu özelliklerini kaybettiklerini ortaya koyuyor bilimsel gözlem ve araştırmalar.

.

Hümanist (insancı) yaklaşım insanı açıklamaya çalışırken insan doğasının doğuştan iyiye yönelik olduğunu kabul eder. Bu görüşe göre;

“ İnsan neden ‘kötü’ davranır?” sorusunun yanıtı şöyledir:

• Doğasındaki iyi davranış potansiyelini ortaya koyması engellendiği için!..

.

Diğer bir ifade ile; olumlu, iyi, güzel davranışlarını ortaya koyabileceği ve destekleneceği bir ortam/koşullar olmaz ve tersine insanların ‘kötü’ olarak nitelenebilecek (kendine ve başkalarına zarar verebilecek) davranışları teşvik edilir ve pekiştirilirse her birimiz (hepimiz) benzer davranışları gösterebilecek potansiyele sahibiz. Çünkü Freud’a göre ‘saldırganlık dürtüsü’ de doğuştandır. Ancak sorun insan doğasında var olan ‘iyi’ ve ‘kötü’den hangisine ortaya çıkma fırsatı verileceğindedir.

.

“Ben iyiyim, sen kötü” savunmasından vazgeçmek zorundayız!

.

Kabul etmeliyiz ki; “Ben, biraz sen; sen biraz ben.”

.

İnsan gerçekliğimizin sınırları içinde önce kendimizi tanıyıp kendimizle yüzleşmediğimiz sürece, başkalarına yönelik öfkemiz hiç dinmeyecek!

.

Bilimin ötesindeki güç…

Albert Einstein… Hiç tartışmasız çağımızın en önemli bilim insanı. Onun Özel Görelilik ve İzafiyet Teorisi, kütle–ışık–zaman ilişkisi, hepsinin ötesinde evrenin nasıl var olabildiği gibi konular üzerinde yaptığı çalışmalar; sadece bugüne değil, aynı zamanda geleceğe de ışık tutuyor. Dolayısıyla bu yönüyle, çağın ötesinde bir bilim insanı olduğu söylenebilir kesinlikle.

.

Onun bilimsel dehası ile ilgili kısmı geçip özel yaşamından bir kesite odaklanıyoruz şimdi. 1980’lerin sonunda Einstein’in kızı olan Lieserl; onun yazdığı 1400 mektubu Yahudi Üniversitesine bağışladı. Ve bunu yaparken tek bir şartı vardı: Babasının ölümünün üzerinden 20 yıl geçene kadar, bu mektupların yayınlanmaması.

.

İşte şimdi okuyacağınız mektup da bunlardan bir tanesi. Belki de en kıymetlisi.

.

Üstün zekasından şüphe edemeyeceğimiz bu önemli bilim insanı, kızına yazdığı mektupta, bilimin, insanın ve hatta evrenin ötesinde bir şeyin gücünden bahsediyor ve şöyle diyor:

.

“İzafiyet kuramını açıkladığım zaman çok az kişi beni anladı, şimdi insanlığa ulaşması için yazacaklarım da bu dünyada yanlış anlaşılma ve ön yargıyla çarpışmaya mahkum olacak. Mektupları gerektiği sürece korumanı istiyorum, ta ki toplum şimdi açıklayacaklarımı kabul edecek düzeye gelene kadar.

.

Bilimin açıklayamadığı son derece kuvvetli bir güç var. Bu güç herkesi kapsıyor ve yönetiyor, evrenin çalışmasını sağlayan her olgunun arkasında bile o var ve henüz o, bizim tarafımızdan tanımlanamadı.

.

Bu evrensel güç “sevgi”dir.

.

Bilim insanları, evren için birleşik bir kuram ararken, görülemeyen en kuvvetli evrensel gücü unuttular.

.

Sevgi ışıktır, onu alıp verenleri aydınlatan… Sevgi yer çekimidir, çünkü insanların birbirine çekim hissetmelerini sağlar.

.

Sevgi kuvvettir, çünkü bizdeki en iyiyi çoğaltır ve insanlığın kör bencilliklerinde tükenmemesine izin verir. Sevgi için yaşarız ve ölürüz.

.

Sevgi Tanrıdır ve Tanrı sevgidir.

.

Bu güç her şeyi açıklar ve yaşama anlam katar. Bu bizim çok uzun süredir göz ardı ettiğimiz bir çelişkidir, çünkü belki de insanın evrende kendi özgür iradesiyle kullanamayacağı tek enerji olduğu için sevgiden korkuyoruz.

.

Sevgiye görünürlük verebilmek için, en ünlü denklemimde basit bir yer değiştirme yaptım:

.

Eğer E=mc2 yerine, dünyayı iyileştirecek olan enerjinin ışık hızının karesiyle çarpılacak sevgiyle sağlanabileceğini kabul edersek, şu sonuca varıyoruz:

.

Sevgi en kuvvetli güçtür, çünkü sınırı yoktur. İnsanlığın evrendeki bizim düşmanımız haline gelen diğer güçleri kullanmakta ve kontrol etmekteki başarısızlığından sonra kendimizi başka çeşit bir enerjiyle beslememiz zorunludur.

.

Eğer türümüzün hayatta kalmasını istiyorsak, eğer hayatta bir anlam bulmamız gerekiyorsa, eğer dünyayı ve içinde yaşayan her duyarlı varlığı kurtarmak istiyorsak, sevgi tek ve biricik cevaptır.

.

Belki bir sevgi bombası; gezegenimizi harap eden açgözlülük, nefret ve bencilliği tamamen yok edebilecek kadar güçlü bir cihaz yapmaya hazır değiliz.

.

Buna rağmen her bireyin enerjisini açığa çıkartmayı bekleyen küçük ama kuvvetli bir jeneratör var.

.

Bu evrensel enerjiyi almayı ve vermeyi öğrendiğimiz zaman sevgili Lieserl, sevginin hepsini yendiğini, her şeyin ötesine geçtiğini doğrulayabileceğiz; çünkü sevgi hayatın en özlü kısmıdır.

.

Bütün hayatım boyunca kalbimin içinde sana dair sessizce atanları ifade edemediğim için çok derin bir pişmanlık duyuyorum.

.

Belki artık özür dilemek için çok geç, ama zaman göreceli olduğu için sana söylemem gerekiyor: Seni seviyorum ve nihai cevabı bulduğum için sana teşekkür ederim.

.

Baban Albert Einstein”

.

Sevgi, tek çözümse eğer artık insanlığımızı anımsamanın zamanıdır… İnsan olmak ancak içimizdeki sevgiyi yeşertip yaşatmakla mümkündür.

.

B.Y.

05 Mayıs 2026, Gazipaşa

----

Referanslar:

Brady, M. (2022). Meraklısına Duygular, Nova kitap.

Damasio, A. (2021). Descartes’in Yanılgısı. Ankara: ODTÜ Geliştirme Vakfı Yayıncılık.

Einstein,A.(2017)https://parentsdergisi.com/baba/einsteinin-kizina-yazdigi-mektubu-okudunuz-mu/

Rene Descartes, vikipedi (özgür ansiklopediden alınan bilgiler; 02.10. 2022).

…..