Nirvana Sosyal

Anasayfa Künye Danışmanlar Arşiv SonEklenenler Sosyal Bilimler Bilimsel Makaleler Sosyoloji Fikir Yazıları Psikoloji-Sosyal Psikoloji Antropoloji Tarih Ekonomi Eğitim Bilimleri Hukuk Siyaset Bilim Coğrafya İlahiyat-Teoloji Psikolojik Danışma ve Rehberlik Felsefe-Mantık Ontoloji Epistemoloji Etik Estetik Dil Felsefesi Din Felsefesi Bilim Felsefesi Eğitim Felsefesi Yaşam Bilimleri Biyoloji Sağlık Bilimleri Fütüroloji Edebiyat Sinema Müzik Kitap Tanıtımı Haberler Duyurular Klinik Psikoloji İletişim
Aptallık, Minnettarlık ve Evet Üzerine

Aptallık, Minnettarlık ve Evet Üzerine

Sosyoloji 15 Ocak 2025 20:01 - Okunma sayısı: 700

Haydar Uzunyayla

Heyecan verici, düşünen bir beyin tarafından sorgulanmak her zaman ilgimi çekmiştir. İki hafta önce, şehrimizin 800 rakımlı tepesindeki bir kafeteryada bir arkadaşımla hemsohbet esnasında, ilginç bir soruya muhatap edildim.

- Bir türlü aşamadığımız, içinden çıkamadığımı en büyük çıkmazımız nedir, diye sordu bana arkadaşım.

Soru üzerinde pek de kısa sayılmayacak bir süre düşündükten sonra, kendimden emin şekilde:

-Öğretilmiş aptallık sarmalıdır, dedim ve peşinden iki onaylama sorusuyla devam ettim: Aptallık değil midir ki bizi iyileşmez eden?.. Geçmişle gelecek arasında hep aynı yerde saymamıza ve yükselemeyişimize neden olan aptallık değil midir?...

Devamla:

- Ve bazen insan nedir sorusu üzerinde düşündüğümde genel olarak aptallığın baskın geldiği bir yığınlar zinciri geçer gözlerimin önünde… Bu baş belası, her yerde, her uygarlıkta baskın bir karakter olarak boy göstermiş, yaşamı kesmiş, katletmiş ve yayılma gösterdiği her coğrafyada ne iyileşme ne de şifa buldurmuştur. Gecenin karanlığı gibi ne umut ne de ışık yansıtmıştır.

Davranış ve düşünce dünyamızın bir diğer aksak-eksik yanı ise minnettarlık ve minnet duygusudur ve bu da en az öncülü kadar zayıf ve bağımlı kılmıştır bizi… Minnettarlık, doğası gereği bağışçıya (ihsan sahibine) boyun eğmeyi, ona her defasında çuval dolusu teşekkür sözcükleri etmeyi barındırır… Daha kötüsü bağışçı tarafından bağış edileni alçaltma, küçük görme dürtüsü taşır ve bu iki özelliğimizin (aptallık ve minnettarlık) pratik hayata yansıyan ortak yanı ise her koşulda efendiye koşulsuz ‘evet’ demesidir… ‘Evet’ efendiler için hoşnut olmanın rengidir… Çünkü bu sesin uyumuna ve ritmine sahip biri sürekli olarak sevilir, arzu edilir, her yerde aranılır ve istenilir…Hayır ise efendileri çileden çıkaran ateşin rengidir ve tarih bize koşulsuz evet diyenlerin sürekli bir kaybediş içinde olduklarını göstermiştir… Başka bir şekilde söylersek, koşulsuz evet, önüne atılan her oltaya takılmak demektir… Başkasının iradesine bağımlı hale gelmektir ki birey burada ne tat alabilir ne tepki gösterebilir ne de kendi olabilir….

Bir şeye, birine tapınmak veya vekalet hayatlar sürmek ya da vekalet savaşlarda yer almak da aptallık ve minnettarlığın farklı türevlerindendir… Aynı şekilde övgüler dizmek, methiyeler yazmak da gelişmemiş, olgunlaşmamış kişilik kusurlarımız arasındadır ve genel olarak öncülleriyle benzer işleve sahiptir…

Başkasının arzularını, yükünü ve sözlerini taşımak sadece anırtır… Bu yük ne şan ne şöhret ne de güç kazandırır… Yüreğimiz yaşlanmadan, bu dünyadan gitmeden, hayır diyebilmeyi öğrenmeliyiz. Yaşama ve dünyaya yüzümüzü dönüyorsak, bu hayır sesinin çığlığı sayesindedir…

Koşulsuz ve sürekli ‘evet’ içinde ise sadece hiçlik ve serap görülebilir… Hayat burada uzayıp giden bir kum çölüdür ve efendilerce vaaz edilen her ‘evet’in yankısında onur, ahlak, erdem ve zaferin sahtekarlıkları gizlidir.

Son olarak, karanlığa sarılan aydınlığa uyanamaz, deyip bitirelim bu kısacık yazıyı.

Yorumlar (0)

SON EKLENENLER
ÇOK OKUNANLAR
DAHA ÇOK Sosyoloji
Muhaliflikten Karşıtlığa Siyasetin Sosyolojisi: Demokratik İtiraz, Siyasal Kutuplaşma ve Ortak Yaşam

Sosyoloji25 Eylül 2026 15:29

Muhaliflikten Karşıtlığa Siyasetin Sosyolojisi: Demokratik İtiraz, Siyasal Kutuplaşma ve Ortak Yaşam

Sosyoloji18 Eylül 2026 11:47

"Kabadayı”lardan “Yeni Nesil Suç Çeteleri”ne: Organize Suçun Değişen Karakteri

Skorun Arkasındaki Toplum

Sosyoloji16 Eylül 2026 10:19

Skorun Arkasındaki Toplum

Sivil Alanın Çeperleri

Sosyoloji15 Eylül 2026 21:44

Sivil Alanın Çeperleri

Kentsel Yoksulluğun Değişen Dinamikleri

Sosyoloji15 Eylül 2026 20:51

Kentsel Yoksulluğun Değişen Dinamikleri

ÖRGÜTSÜZ TOPLUM

Sosyoloji15 Eylül 2026 09:54

ÖRGÜTSÜZ TOPLUM

GENÇLİK VE EĞİTİM OLGUSU

Sosyoloji14 Eylül 2026 23:21

GENÇLİK VE EĞİTİM OLGUSU

Gündelik Hayatın Görünmez Denetimi

Sosyoloji14 Eylül 2026 19:36

Gündelik Hayatın Görünmez Denetimi

Weber’in Rasyonel Bürokrasi Modeline Eleştirel Bir Bakış: Kişisellikten Arınmış Bir Bürokratik Örgütlenme Mümkün mü?

Sosyoloji13 Eylül 2026 20:07

Weber’in Rasyonel Bürokrasi Modeline Eleştirel Bir Bakış: Kişisellikten Arınmış Bir Bürokratik Örgütlenme Mümkün mü?

Hazır Reçetelerden Bağlamsal Anlamaya: Sosyal Bilimlerde Yöntem, Bilgi ve Feminist Epistemoloji

Sosyoloji13 Eylül 2026 12:42

Hazır Reçetelerden Bağlamsal Anlamaya: Sosyal Bilimlerde Yöntem, Bilgi ve Feminist Epistemoloji