Anasayfa
En Çoklar
En Son
Kategoriler
İletişim
ANLIK DAVRANIŞ ANINDAKİ İNSAN DURUMU
Prof. Dr. Yaşar Bilge Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp
Anabilim Dalı
AMAÇ: Şimdi burada yaşarken “keşke” li cümleler sık kullanırız.
Bunun gerekçelerini şimdi burada ’ya göre açıklamak için
yazmaktayım.
1.Anlık deneyimin niteliği: Ortak üretilen, geleneksel olarak nesiller
arası aktarılan ortak anlam süreklilik oluşturmamızı sağlar. Bu durum
anın gerektirdiği koşullardan değildir. İkincil özelliği nedeniyle
sonradan eklentidir. İnsanlar artık ortak bir gerçekliği sıklıkla
paylaşmaz. Bireysel ve izole deneyimler hakim olur. Deneyim
parçalanır, artık bütünlükten yoksundur. Bu durumun yararı yeniden
doğuşluluk kavramı olan umut veren özgün bir değerlendirmedir.
Yeni Bir Başlangıç yapma yeteneğinde etkilidir.
Amaç biyolojik döngüye emekle bağlanır. İş kalıcı nesneler üretmeyle
geliştirilir. Anlık olayın kolaylaştırdığı önyargıları yenmede
düşünerek süreç geliştirmek yararlı olabilir.
düşünceli tepkileri vardır. Bu bazen kişilerde refleksifveya dürtüseldir.
Dünyanın krizlerine karşı yabancılaşma yönelimin zayıflanması
zamanın düzleşmesi dikkatin dağılması tarzında yönelim tepkileri
gözlenir.
3.Dikkat dağılır manasında düşünce: Yargılama ve eylem yoğun ve
sürekli dikkatle elde edilir. İnsan sürekli olarak uyarılır. Tüketim
malları ve eğlence bombardımanına maruz kalır. Bu yüzden dikkati
sürekli yeni nesnelere kayar, odaklanamaz, tatmin olma özelliği
azalır, dikkat yoğunlaşması azalır. Yargılama krizine girebilir. İnsan
kötülüğün sıradan bir faili olur. Linç oluşturmada etkilidir. Eylem
kaybolmuş anlam yitikliği söz konusudur. Düşünme kavramı
basamaksız anın getirdiği konfor ve koşullara tabi olup adaptifdir.
4.Düşünmenin sonuçsuzluğu pratik bir amaç sağlamaz. Performans
gereği hızlı kararda anlık durumsal değerler öne çıkar. Araç amacın
önündedir. Bazı kişilerin durumunda şaşkınlık, durakalma, savaşma
veya kaçmaya yol açar. Somut bir ürün vermeyen düşünce eğilimi
karar ve üretimle doğrudan sonuçlanmayacağı anlamındadır.
Rasyonalite anın getirdiği koşullar veya anlık kurallar değildir. Aksine
planlanmış davranış kuralları olmalıdır. Düşünme pratik dünyanın
araçsal aklına teslim olmamalıdır.
çoğulluk kavramıdır. Çoğunluk birçok insan olması anlamında olan
sayısal çeşitlilik değildir. Ontolojik bir varlık olanın çoğunluğudur.
Buna göre eşitlik farklılık temelinde değerlendirilir. Çoğulluk
insanların aynı değil ama hak ve uygulamada eşit oldukları her
birinden her birinin benzersiz bir varlık olarak ortaya çıktığı özgürlük
koşuludur. Politik temellidir. İnsanlığın korunması gereken en değerli
özelliğidir.
6.Kamusal alan insanın görünür ve duyulur olduğu yerdir söz ve
eylemle bir araya geldiği alanda fiziksel olarak varlığını sürdürür
çoğunluk sayesinde kamusal alan mümkündür özgürlüğün
gerçekleştiği yerdir ortak Dünya insanları birleştiren bir alandır
Böylelikle dünya nesne kurum yasa anı hikaye ile dolar ve nesiller
arasında süreklilik sağlanır kamusal alan olmadan ortak dünya çöker
insanlar birbirinden kopar.
SONUÇ: Şimdi burada davranma sezgisel, hızlı karar verme ile ilgili
haller kazadan korunmayla veya önlemeyle alakalı olabilir. Diğer
durumlarda toplumsal ve kurumsal değer sistemlerine ait ilkeli ve
amaçlı davranış için yavaş düşünme yapılabilir. Ne dersiniz?
