Sabah yolda bir kişi bayıldı. Etrafımdakiler süreç yönetim sorunu yaşadığı için düşme konusunu yazmak istedim.

Bayılma sıklıkla sistemik tansiyon düşmesine bağlı olarak; beynin geçici kan akımı azalması sonuçu izlenen kısa süreli, geçici bilinç kaybı olarak bilinir. Bayılma yaş artıkça sıklığı artan ve olayı hatırlamamakla seyirli bir durumdur. Bayılmayı müteakiben ölme olasılığı da arttığı için bu hastalığın nedenlerini, çözümü ile ilgili bilgileri öğrenmemiz gerektiğinden bu konu incelenmiştir. Bayılma sebepleri şunlardır:

1.Sinir aracılığıyla olan bayılma eksersiz sonrası, idrar veya kaka yapma sonucu, aksırma veya öksürme sonrası, yutkunma sonrası, karın ağrısı sonrası, nefesli çalgı çalma durumunda gözlenebilir. Akut kanama, önlenemeyen ve hızlı öksürme veya aksırma sonucu durumsal bayılma izlenebilir.

2. Pozisyona bağlı bayılma: Bünyevi yatkınlık sonucu da kişi bayılabilir.

3. Kalp ritminin bozulması: Düzensiz kalp atım sonrası kişi bayılabilir.

4. İlaça bağlı bayılmalar kalbin ritmini bozabilir.

5. Yapısal kalbe ve akciğer hastalıkları da kişinin bilincinin kaybına yol açabilir.

6. Beyin damar hastalıkları kişinin bayılmasıyla ilişkili olabilir.

7. Yalancı bayılmalar: Kişi bedenen sağlıklı olması halinde ruhsal etkenler de baygınlık nedenleri içerisinde sayılmaktadır.

Bayılma ile ilgili hastaya veya yakınlarına sorulması gereken hususular şunlardır:

1. Bayılma deneyim sayısı: Bayılmanın sayısı sorulur.

2. Bayılma süresi: Bayılma yeri ve bu sürede olan değişiklikler kaydedilir.

3. Bayılmaya eşlik eden hastalıklar: Kalp, akciğer, beyin hastalıklarının nitelikleri kaydedilir.

4. Düşme karakteri: Pozisyonla ilişkisi( sırtüstü yatarken, otururken, ayakta iken, boyun hareketi ile), aktivite ilişkisi (yemekle, defekasyonla, öksürmekle ilişkisi), psikolojik durumla ilişkisi (korku, ağrı ilişkisi) belirtilir.

5. Fiziksel yaralanma bulguları: Olayı gören gözlemcilerin açıklaması öğrenilir. Düşme tanımlaması, cilt renk değişikliği, bilinç kaybı süresi, soluk alma durumu, fiziksel hareket (kasılmalar, idrar kaçırma, dil ısırma) . Olaydan sonra şaşkınlık, çarpıntı, başağrısı, bulantı, kusma, terleme, soğuk hissi, kas ağrısı, cilt rengi, yaralar, göğüs ağrısı şikayeti değerlendirilir.

Adli tıp açısından bayılmanın yenilenme ve yaşamı tehdit etme özelliği sorgulanmalıdır: Aile hikayesinde ani ölüm durumu, kalıtsal geçiş gösteren kalp hastalıkları, nörolojik (Parkinson, epilepsi, migren, bilinç kaybı), kalp hastalığı hikayesi (yüksek kan basıncı, kalp krizi, kalp kapak hastalığı, kalıtsal hastalıklar, kalp ameliyatı), metabolik/iç salgı bezi hastalıkları(şeker hastalığı), ilaç/madde kullanımı (alkolizm, kokain, ilaç kullanımı) durumuna göre hastalığın seyri hakkında hastamıza yardım etmekteyiz.

Sonuç olarak hasta muayenesini müteakiben tetkik isteyerek ayırıcı tanı yapılmaktadır. İlaç önerilmektedir. Pozisyonun korunması veya yavaş değiştirilmesi baygınlık durumunun sıklığını azaltabilir. Oturarak idrar ve kaka yapılması önerilebilir. Sert kakayı yumuşatan ilaçlar verilebilir. Ruhsal faktörler açısından da ilaç alınabilir. Bedenin korunmasına yönelik sıcaktan korunma, alkol ile sıvı alımının azaltılması önerilir. Kişinin düşme sırasında bulunduğu ortamda kesici, delici aletlerin üzerine düşerek yaranın ağırlaşmasını önlemek için sivri kısımlar küntleştirilir. Kaygan zemin en çok sulu ortamda olmakta. Zemin kurutulmalı. Zemin kaymayı önleyen tarzda örtülmeli. Kaymayan ayakkabı veya terlik tercih edilebilir. Yanık oluşmaması ve yangına bağlı ölüm açısından da çevre güvenliği için azami dikkat göstermekte fayda bulunmaktadır.

Düşünmekte yarar var desek ne dersiniz?