Akademi deyince günümüzde “üniversite” akla gelmektedir. Diğer bir deyişle akademi, üniversiteyle özdeşleşmiştir. Üniversite hem toplumun hem de uygarlığın ilerlemesinde öncü rol üstlendiği için toplumdaki bireylerin gözünde saygın bir kurumdur. Üniversite yaptığı bilimsel araştırmalarla bilime yeni bilgiler kazandırmaktadır. Üniversitenin bilimsel araştırmalarla ortaya koyduğu yeni bilgiler özellikle Sanayi Devriminden sonra insanların günlük hayatında, ekonominin üretimi artırmak için kullanabileceği teknolojiye dönüşmeye başlamıştır. Üniversitenin ürettiği yeni bilginin teknoloji olarak günlük hayata ve ekonomiye olan yansıması beraberinde uygarlığın daha hızlı gelişmesini sağlamıştır.

Üniversite bireylerin günlük yaşamının, toplumsal hayatın ve uygarlığın merkezinde yer alan hem eğitim-öğretim hem araştırma hem de toplumu aydınlatma görevlerini yerine getiren bir örgüttür. Üniversitenin ne olduğuna ilişkin çeşitli tanımlamalar bulunmaktadır.

? Perkins’a (1972) göre üniversite “yöneticiler, akademisyenler ve öğrencilerle birlikte eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve topluma hizmet görevlerini üstlenen akademik topluluk”tur.

? Gasset’e (1997) göre üniversite “sıradan insana kültürlü bir şahsiyet ve mesleğinin ideal bir üyesi olmayı öğreten bir kurum”dur.

? Güneş’e (2011) göre üniversite “aklın kültürle kodlanarak kurumsallaştırıldığı mekân”dır.

? Yazara göre üniversite “eğitim-öğretimle toplumsal süreklilik açısından önem taşıyan meslek insanlarının yetiştirildiği, bilimin ve uygarlığın ilerlemesi için bilimsel araştırmayla yeni bilgilerin üretildiği, toplum nazarında saygın, akademisyenlerinin özgürce çalışabildiği ve kurumsal açıdan özerk bir eğitim kurumu”dur.

Üniversiteyle ilgili tanımlamalarda eğitim-öğretim, araştırma ve topluma hizmet vurgulanmaktadır. Üniversite, ürettiği bilimsel bilgi ve bilginin teknolojiye dönüşmesiyle toplumun ve insanlığın ilerlemesinde stratejik öneme sahip akademik bir örgüttür. Özipek’e (2008) göre üniversiteler günümüzde akademik ve bilimsel bilginin üretildiği, toplumların geleceğini biçimlendiren fikirlerin ortaya atıldığı, tartışıldığı ve sistemleştirildiği en önemli mekânların başında gelmektedir.

Bir eğitim kurumu olarak toplumda saygın bir yere sahip olan üniversite eğitim -öğretimle toplumun ihtiyacı olana nitelikli meslek insanını yetiştirme, toplumun kalkınmasını ve bilimin ilerlemesini sağlayan bilimsel araştırma, bireyleri aydınlatarak topluma hizmet görevlerini üstlenmiştir. Perkins’a (1972) göre üniversiteler eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve topluma hizmet görevlerinin yansıra ideal bir demokratik toplum oluşturulması görevini de üstlenmesi gerekmektedir.

Üniversite, üstlendiği görevler bağlamında ulusal sınırları aşarak uluslararası düzeyde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve topluma hizmet yapmaktadır. Uluslararası düzeyde çalışmalarını yürüten üniversite, olguların ve olayların gerçek nedenlerini bulup ortaya çıkarma ve bunu toplumla paylaşma peşindedir. Jassbi’ye (2002) göre üniversite üstlendiği görevleri yerine getirirken 3 ilkeyi göz önünde bulundurması gerekmektedir: (i) Bilgiyi elde etmenin ve nereye götürürse götürsün gerçeği aramanın peşinden sonuna kadar gitmek (ii) Farklı görüşlere hoşgörülü olmak ve (iii) Özgürlük, adalet, insanlık onuru ve uluslararası yardımlaşma ilkelerini uygulamak, korumak ve geliştirmek.

Kaynaklar

Gasset, J. O. Y. (1997). Üniversitenin misyonu. Çeviren: Bülent Üçpınar, İstanbul: Birleşik Yayıncılık.

Güneş, M. (2011). Bilginin iktidarında çağdaş üniversiteler için akademik özgürlüğün anlamı. KHO

Bilim Dergisi, 21(2), 31-51.

Jassbi, A.J. (2002). Academic freedom and civilised society. Higher Education Policy, 15(4), 371-373.

Özipek, B. B. (2008) Akademik özgürlüğün anlamı ve gerekliliği, Liberal Düşünce Dergisi, 24, 185-195.

Perkins, J. A. (1972). Organization and functions of the university. The Journal of higher education, 43(9),

679-691.

Yorumlar (0)