RAHMETLİ AMİK GÖLÜ VE HATAY HAVA (Y)ALANI

Amik Gölü: Geçmişte önemli göllerimizden biri olarak bilinen Amik Gölü, 1950’li yıllarda başlatılan sulak alanların tarım alanlarına dönüştürülmesi projesi kapsamında kurutulan birçok sulak alandan yalnızca bir tanesi. Ekili alanların genişletilmesi düşüncesinin yanı sıra göl çevresinde zaman zaman yaşanan sel felaketlerinin önlenmesi, sivrisinek ve sıtma ile mücadele gerekçe gösterilerek göl çevresindeki bataklık alanlarda başlayan kurutma çalışmaları hızla devam etmiş ve 1970 yılına gelindiğinde göl tamamen yok edilmiştir.

Amik Gölü’nün kurutulması Amik Ovası ve çevresinde beşeri, ekonomik ve ekolojik bakımdan oldukça önemli olumsuzluklara yol açmıştır. Tarım politikalarının yeterince zenginleştirilememesi ve var olan sulak alanların yok edilmesiyle birlikte beklenen tarımsal verimlilik sağlanamamıştır. Yeraltı sularının azalması, tuzlanma ve rüzgar erozyonu gibi nedenlerle toprak verimliliği giderek azalmış yer yer çoraklaşmalar meydana gelmiştir. Ayrıca yörede su rejiminde bozulmalar meydana gelmiş, iklimsel değişimler yaşanmış ve birçok canlı türünün nesli yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Telafisi mümkün olmayan bu çevresel felaketlerin yanında canlı bir gölü yok ederek fırtınalardan korunma, kıyı erozyonunu önleme, sel etkisini yumuşatma ve yeraltı sularını dengeleme gibi doğanın sağladığı birçok doğal koruma kalkanından yoksun kalınmıştır. Bütün bunlar yetmezmiş gibi balıkçılık ve sazcılıkla geçimini sağlayan insanların geçim kaynakları ellerinden alınmış; sayısız kuş türü başta olmak üzere birçok canlının yaşam alanı yok edilmiştir.

Hatay Havalimanı: Hatay Valiliğinin Amik Ovası’nda havaalanı yapılmasına dair başvurusu üzerine başta devletin kendi kurumlarının karşı çıktığı, birçok sivil toplum kuruluşuyla çevre gönüllülerinin itiraz ettiği, çevre bilimcilerinin olumsuz raporlar yazdığı Hatay Havaalanı; tarım alanlarını genişletmek için kurutulan Amik Gölü yatağına, tarım arazilerinin ortasına, göçmen kuşların göç yoluna inşa edilerek 2011 yılında hizmete açıldı.

15.02.2001 tarihinde Milliyet gazetesinde yer alan Yalçın Doğan imzalı köşe yazısı şöyle başlıyordu:

“Felaketleri kendi elimizle hazırlamakta üstümüze yok!... Yine salt siyasal karar, yine israf, yine diz boyu akılsızlık!...”

Yazının devamında özetle karara Çevre Bakanlığı, Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Genelkurmay, Orman Bakanlığı ve Devlet Su İşlerinin olumsuz raporlarına rağmen nasıl oluyor da bu karardan dönülmediğinin altı çiziliyor. Karara itiraz eden kurumlar arasında Hatay İl Özel İdaresinin raporu dikkat çekiyor:

“Amik Ovası, dünyanın en yoğun kuş göçlerinden birine sahne olmaktadır. Göçler, ilkbaharda ve sonbaharda yaşanmakta ve belli aralıklarla beş ay boyunca devam etmektedir. Bu durum göçlerin gerçekleştiği Belen Boğazı'nın tam da üzerinden geçecek olan uçaklar için hayati tehlike oluşturacaktır.” deniliyor.

Göçmen Kuşlar: Yıl 2026. Bereket versin ki geçen on beş yıllık zaman zarfında bölgede olası bir kuş çarpması nedeniyle herhangi bir uçak kazası yaşanmadı. Fakat güzelim göl? Ya kocaman ova ve uçsuz bucaksız tarım arazileri? Ben hepsini geçtim de peki ya o güzelim kuşlar?

Sayın yolcularımız, kaptan pilotunuz konuşuyor:

Hepinize iyi uçuşlar!!!

Hasan Turunç

hasanturunc47@gmail.com

Kaynakça: Milliyet Gazetesi, Sayı, 15.02, Yalçın Doğan, (2001)

Türk Coğafya Dergisi, Sayı: 41, S. 97-125, İstanbul, (2003)