Nirvana Sosyal

Anasayfa Künye Danışmanlar Arşiv SonEklenenler Sosyal Bilimler Bilimsel Makaleler Sosyoloji Fikir Yazıları Psikoloji-Sosyal Psikoloji Antropoloji Tarih Eğitim Bilimleri Ekonomi Hukuk Siyaset Bilim Coğrafya İlahiyat-Teoloji Felsefe-Mantık Ontoloji Epistemoloji Etik Estetik Dil Felsefesi Din Felsefesi Bilim Felsefesi Eğitim Felsefesi Yaşam Bilimleri Biyoloji Sağlık Bilimleri Fütüroloji Edebiyat Sinema Müzik Kitap Tanıtımı Haberler Duyurular İletişim
Kültürel Zekâ ve Köy Enstitüleri

Kültürel Zekâ ve Köy Enstitüleri

Eğitim Bilimleri 07 Mayıs 2020 22:26 - Okunma sayısı: 628

H. Olcay TAŞLI Yazdı

Sizce zekâ nedir? İnsanlık, yaptığı çalışmalarla tarih içinde bu soruya sürekli yeni cevap getirmiştir. Yapılan çalışmalar ışığında zekâyı şu şekilde tanımlamak mümkün: “ Zihnin öğrenme, öğrenilenden yararlanabilme, yeni durumlara uyabilme ve yeni çözüm yolları bulabilme yeteneğidir.”

Sizi bilmem ama ben zekâ deyince aklıma hep Einstein gelir. Peki ya, o nasıl tanımlamıştır zekâyı; Einstein, zekâ ile yaratıcılık arasında bir köprü kurmuştur:

“Zeki olmanın ölçütü bilgi değil hayal gücüdür.”

Kültürel Zekâ

Zekâ aynı zamanda eğitim bilimciler için de bir araştırma konusu olmuştur. Onlar aynı zamanda zekânın türleri ile ilgilenmişlerdir. Erdal Atabek, 4 Haziran 2018 tarihli Cumhuriyet Gazetesi’ndeki köşesinde zekâ türleri ile ilgili eğitim bilimcilerine şöyle bir çağrı yapma gereği hissetmiştir:

“ Akademik zekâ var, duygusal zekâ var, sosyal zekâ var. Bu zekâ türleri tanımlanıyor, ölçekler yapılıyor ama kültürel zekâ da olmalı. Tanımlanmalı. Ölçekleri yapılmalı.” Bireyin ve toplumların tutum ve davranışları kültürel zekâlarının ürünü olduğunu belirten Atabek “ Neden bir Hitler, Almanya’da çıkıyor da, İngiltere’de çıkmıyor? Neden bir Japon pilotu, intihar uçuşu yapıyor da bir Fransız pilotu yapmıyor?” Toplumların bu farklı davranışlarının ardında kültürel zekânın etkisi olduğunu ifade ettikten sonra Atabek, iyi eğitimli birçok insanın “ Neden Fethullah Gülen gibi birisinin önünde eğilip elini eteğini öpüyor…”
Sorunsalının cevabını da hiyerarşik yapı ( imparatorluk) ve dogmatik kalıplardan ( Din, gelenek…) dolayı gelişemeyen kültürel zekânın yansıması olan biat kültürüne ve sorgulamaktan, risk almaktan korkan, değişeme kapalı bir toplum olmamıza bağlıyor.

Cumhuriyet Biat Kültürüne Son Vermiştir

Peki ya, Cumhuriyet kültürel zekâmızın gelişimi için ne yapmıştır:

Atabek’in yine bu yazısında belirttiği gibi Köy Enstitüleri, kültür eğitimi ile kültürel zekâmızı geliştirmeyi de hedefliyordu. Köy Enstitülerinden mezun öğrencilerin anılarını incelediğimizde açıkça gördüğümüz net olgu, bu kurumun öğrencileri köylerinde geçirdikleri yaz tatillerinde, henüz bir öğrenci iken bile aldıkları eğitim sayesinde kazandıkları bilinç ve özgüven sonucunda köylülere zulüm eden toprak ağaları ve devlet memurlarının karşısına geçerek köylünün hakkını savunmaları olmuştur.

Enstitüler sayesinde gelişen kültürel zekâ sonucunda biat kültürü yıkılmıştır. Bu kurumlar sorgulayan bireyler yetiştirmiştir. Bu durumun, en iyi tahlilini yapan ise dönemin toprak ağaları olmuştur.

Toprak Ağaları ve Biat Kültürü

Van’da dönemin güçlü ağalarından olan ve Moskova Harp Akademisi’ni bitiren Kinyas Kartal’ın verdiği röportajı dikkatle okumak gerekir:

– Köy Enstitüleri komünist yetiştirdiği için mi kapatıldı?
– Hayır. Beni babam Moskova Üniversitesi’nde okuttu, komünizmin ne olduğunu ben gayet iyi biliyorum. Köy enstitülerinde komünizmi bilen kimse yoktu.
– Peki, karma eğitimden dolayı mı kapatıldı?
– Hayır. Bu da değil bütün dünyada okullar karma eğitim kız – erkek birlikte okuyor.
– Peki ya neden?
– Ben kapattırdım Köy enstitülerini. Ben toprak ağasıyım. 200’e yakın köyüm var.

Bu köylerdeki halk bana tapar. Ne işi varsa bana sorar. Evlenecek, boşanacak, askere gidecek, mahkemesi nesi varsa gelir bana danışırdı. Ama Köy Enstitüleri açıldıktan sonra 5 köyüme Köy Enstitüsü mezunu geldi ve bu köylerden artık kimse bana gelip danışmamaya başladı. Ben düşündüm 200 köyümün hepsine köy enstitüsü mezunu gelirse benim ağalığım ne olur, sıfıra düşer.
Böyleyse benim harekete geçmem gerekir dedim ve doğudaki bütün ağaları telefon ettim onları topladım. Bir de Batı’dan buldum Eskişehir’den Emin Sazak. Sonra Menderes’le pazarlığa gittik. (Yıl 1950 seçimlerin olacağı zaman) Dedik ki;

“Köy Enstitülerini kapatırsan şu gördüğün doğudaki tüm toprak ağaları ve batıdan Emin Sazak’ın oyları sana. Kapatmazsan oy yok…”

Kinyas Kartal’ın söylediği gibi ağalar kendilerine biat etmeyecek köylünün yetişmesini içlerine sindiremedikleri için bu aydınlık yarınların yaratıcısı olacak olan kurumlar kapatılmıştır. Çünkü bu kurumdan mezun olan çocuklar aldıkları Enstitü eğitimi ve kültürü sayesinde eleştiren, sorgulayan, kendini okuyarak ve çalışarak devamlı yenileyen, üreten, biat etmeyen, yetiştiği sınıfın bilincine eren ve sınıf çıkarlarına korumakta asla geri adım atmayan bireyler olmuştur.

Yorumlar (0)

SON EKLENENLER
ÇOK OKUNANLAR
DAHA ÇOK Eğitim Bilimleri
YÖNETİMDE BİLİMSEL DENETİM VE İNSAN İLİŞKİLERİ YAKLAŞIMI

Eğitim Bilimleri18 Haziran 2020 14:57

YÖNETİMDE BİLİMSEL DENETİM VE İNSAN İLİŞKİLERİ YAKLAŞIMI

“ETİK AÇIDAN EĞİTİM, ÖĞRETMENLİK MESLEĞİ VE EĞİTİM YÖNETİCİLİĞİNE BAKIŞ”

Eğitim Bilimleri14 Haziran 2020 11:30

“ETİK AÇIDAN EĞİTİM, ÖĞRETMENLİK MESLEĞİ VE EĞİTİM YÖNETİCİLİĞİNE BAKIŞ”

ETİK, İYİ YÖNETİMİN TEMELİDİR

Eğitim Bilimleri11 Haziran 2020 14:55

ETİK, İYİ YÖNETİMİN TEMELİDİR

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ YAR. DOÇ. ÖĞRETİM ÜYESİ MEHMET BAŞARAN İLE STEAM EGİTİMİ HAKKINDA RÖPORTAJ

Eğitim Bilimleri07 Haziran 2020 12:23

GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ YAR. DOÇ. ÖĞRETİM ÜYESİ MEHMET BAŞARAN İLE STEAM EGİTİMİ HAKKINDA RÖPORTAJ

YÖNETİMDE SORUNLARIN ÖNCELİKLENDİRİLMESİ

Eğitim Bilimleri04 Haziran 2020 11:38

YÖNETİMDE SORUNLARIN ÖNCELİKLENDİRİLMESİ

DÜNDEN YARINA EĞİTİM SİSTEMİMİZ (4)

Eğitim Bilimleri04 Haziran 2020 11:27

DÜNDEN YARINA EĞİTİM SİSTEMİMİZ (4)

DÜNDEN YARINA EĞİTİM SİSTEMİMİZ  (3)

Eğitim Bilimleri28 Mayıs 2020 11:37

DÜNDEN YARINA EĞİTİM SİSTEMİMİZ (3)

Pandemi Sürecinde Eğitim Liderliği

Eğitim Bilimleri27 Mayıs 2020 16:57

Pandemi Sürecinde Eğitim Liderliği

Eğitimde Kamucu Eğilim Yükselecek!

Eğitim Bilimleri25 Mayıs 2020 22:29

Eğitimde Kamucu Eğilim Yükselecek!

Dijital Okuryazarlık ve Biz

Eğitim Bilimleri23 Mayıs 2020 21:49

Dijital Okuryazarlık ve Biz