Nirvana Sosyal

Anasayfa Künye Danışmanlar Arşiv SonEklenenler Sosyal Bilimler Bilimsel Makaleler Sosyoloji Fikir Yazıları Psikoloji-Sosyal Psikoloji Antropoloji Tarih Ekonomi Eğitim Bilimleri Hukuk Siyaset Bilim Coğrafya İlahiyat-Teoloji Psikolojik Danışma ve Rehberlik Felsefe-Mantık Ontoloji Epistemoloji Etik Estetik Dil Felsefesi Din Felsefesi Bilim Felsefesi Eğitim Felsefesi Yaşam Bilimleri Biyoloji Sağlık Bilimleri Fütüroloji Edebiyat Sinema Müzik Kitap Tanıtımı Haberler Duyurular İletişim
Özgürlük Üzerine

Özgürlük Üzerine

Fikir Yazıları 22 Ocak 2024 20:30 - Okunma sayısı: 540

Prof. Dr. Metin Becermen Hasan Güneş

Özgürlük Üzerine

H.G: Sizce özgürlük nedir?

M.B: “Özgürlük nedir?” sorusu/sorunu düşünce tarihinin en temel soru(n)larından biridir. Filozoflar bu soru ile çeşitli şekillerde hesaplaşmak durumunda kalmışlardır. Bu hesaplaşmalarda kimileri özgürlüğü insan ile evren bağında, kimileri kişiler arası ilişkilerde, kimileri de bu kişiler arası ilişkileri politik bir zeminde ele almışlardır. İlk gruptakilerden kimileri insanı evrenin bir parçası olarak, bir bütün parça ilişkisi çerçevesinde ele almışlar ve insanın özgür olabileceğine veya olamayacağına yönelik değerlendirmeler yapmışlardır. Epikürosçuları ve Stoacıları bu grup içinde düşünebiliriz. Kimileri de tür olarak insanın özgürlüğünden söz etmişlerdir. Bu değerlendirmeyi yapanların içine Platon’u, Aristoteles’i ve Sartre’ı koyabiliriz –elbette ki aralarında problemi ele alışları bakımından derin farklılıklar olmakla birlikte.

İkinci gruptakiler ise kişi olarak insanın belirli olanaklara sahip olduğundan ve bu olanakların gerçekleştiricisinin kişi olmasından dolayı problemi etik alanda çözmeye çalışmışlardır. Kant, Nietzsche ve Camus’yü bu grup içinde değerlendirebiliriz. Kant konuyu isteme ile ilişkisinde biçimsel bir çerçevede ele alırken, Nietzsche değerlerin yeniden değerlendirilmesi bağlamında ele almıştır. Camus ise eylem alanı içinde kişinin yapıp etmelerine bakarak bir değerlendirme yapmıştır.

Son gruptakiler de özgürlüğü toplumsal ilişkiler çerçevesinde politik düzlemde ele almışlardır. Burada devlet, yasalar ve anayasa politik özgürlüğün zeminini oluşturmaktadır. Anayasa ve anayasaya bağlı olarak yasalar ve bu yasalar ile ilişkisinde kurumlar ne kadar köklü ve “demokratik” bir zeminde inşa edilmişlerse özgürlük de o kadar sağlam bir temele dayanır. Dolayısıyla özgürlük veya özgürlükler yasalarla güvence altına alınır. Burada özgürlükler ile haklar arasında bir bağın olduğu görülür. Bu çerçevede kurumların sağlam bir zemin üzerine inşa edildiği yerlerde özgürlükler daha geniş bir şekilde yaşanır. Özgür kişilerin yetişmesi bu kurumsal yapıların “doğru” bir istikamette işlemesiyle gerçekleşebilir.

H.G: Bir kişinin özgürleşmesinde eğitimin yeri ve önemi nedir?

M.B: Elbette özgür kişilerin yetişmesinde bir kurum olarak eğitimin önemli bir yeri vardır. Özgür kişileri yetiştirecek eğitimcilerin yetişmesi için eğitim kurumlarının başında özgür kişilerin olması gerekir. Böylece özgür kişilerin oluşturduğu eğitim kurumlarında eğitim verecek kişilerin de özgür kişiler olması, bu kişilerin yetiştireceği kişilerin de özgür olmasını sağlar. Bu yüzden özgürlük söz konusu olduğunda eğitim sine qua nondur/olmazsa olmazdır. Bunu yapacak olan da bir kurum olarak politikadır, yani politikacılardır. Dolayısıyla politikacıların, bir ülkeyi yönetenlerin özgür (ruhlu) kişiler olması gerekmektedir. Bu da ideolojik bakış(lar)ı kırarak ülkeyi/ülkeleri inşa etmek anlamına gelmektedir. Bugün bunun hem ülkemizi hem de dünyayı, olan biteni düşündüğümüzde güç olduğu görülmektedir. Ancak önemli olan bu güçlüklerin üstesinden gelmeyi istemektir. Elbette sadece istemek yetmez, eylemek de gerekir.

H.G: Özgürlük ve sorumluluk ilişkisini açıklar mısınız?

M.B: Özgürlük ve sorumluluk arasında doğrudan bir bağ vardır. Bir kişi olarak biz başkalarının olduğu bir dünyaya geliyoruz ve onlarla birlikte yaşamak durumundayız. Başkaları/başkası ise bizden farklı, bizden başka bir konumu/konumda olmasıyla hayatın içinde var olmaktadır. Bu var olma bazen bizi huzursuz, bizi tedirgin edebilir. Elbette bu, başkasının kendine ait bir bakışının olmasından kaynaklanmaktadır. Başkasını biçimlendirme, kendi bakışımızı ona kabul ettirme gibi bir eğilimimiz olduğu veya sürdüğü sürece çatışma kaçınılmaz olur. Bunu aşabilmenin bir yolu başkasının da hayatın içinde bizim gibi konumlandığını ve kendine ait bir bakışının olduğunu kabul etmektir. Bu, giderek bizi ondan, onun bakışından sorumlu olduğumuzun bilgisini edinmeye götürür. Bu öyle bir boyut alabilir ki, bu sorumluluk ile onun yapı bütünlüğüne gelebilecek bir zararın önlenmesi noktasında bizi eyleme geçirir. Bu şekilde başkasından sorumlu olduğumuz bilgisi onun özgürlüğünün teminatının kendimiz olduğu bilgisini ortaya çıkarır. Böylece biz hem kendimizin hem de başkasının özgürlüğünün güvencesi olmaktayız. Bu “altından kolayca kalkılamayacak” bir sorumluluktur. Ancak gerçek olan da budur. Bu, başkasından sorumlu olduğumuz ve başkasının da ben’den sorumlu olduğu bir özgürlüğün pratikte, eylem alanında imkanının olduğu bilgisini bize verir.

Yorumlar (0)

SON EKLENENLER
ÇOK OKUNANLAR
DAHA ÇOK Fikir Yazıları
SAYIN ALİ YALÇIN, TOPLU SÖZLEŞME İKRAMİYESİ GAYRETİNİZİ ÖĞRETMENLİK MESLEK KANUNU’NDA DA BEKLİYORUZ

Fikir Yazıları22 Temmuz 2024 19:28

SAYIN ALİ YALÇIN, TOPLU SÖZLEŞME İKRAMİYESİ GAYRETİNİZİ ÖĞRETMENLİK MESLEK KANUNU’NDA DA BEKLİYORUZ

Özgürlük ve Hayvan Hakları

Fikir Yazıları22 Temmuz 2024 19:07

Özgürlük ve Hayvan Hakları

Eğitime neler oluyor?-2

Fikir Yazıları19 Temmuz 2024 15:56

Eğitime neler oluyor?-2

ÖĞRETMENLİK MESLEK KANUNU İÇİN BİRLİK VAKTİ

Fikir Yazıları17 Temmuz 2024 19:45

ÖĞRETMENLİK MESLEK KANUNU İÇİN BİRLİK VAKTİ

Sevgi ve Hoşgörüyle Harmanlanmış Toprak Nedir?

Fikir Yazıları17 Temmuz 2024 15:31

Sevgi ve Hoşgörüyle Harmanlanmış Toprak Nedir?

Bu Yaz!

Fikir Yazıları16 Temmuz 2024 12:17

Bu Yaz!

Milli Eğitim Bakanı Hangi Çamı Devirdi?

Fikir Yazıları16 Temmuz 2024 12:13

Milli Eğitim Bakanı Hangi Çamı Devirdi?

KUTUNUN DIŞINDA DÜŞÜNMENİN GÜCÜ

Fikir Yazıları14 Temmuz 2024 22:32

KUTUNUN DIŞINDA DÜŞÜNMENİN GÜCÜ

Bireyin Anlam Arayışı

Fikir Yazıları14 Temmuz 2024 21:44

Bireyin Anlam Arayışı

Türkçe ve Tarzancalar

Fikir Yazıları08 Temmuz 2024 17:21

Türkçe ve Tarzancalar